concĭto, āvi, ātum, 1, v. freq. a. [concieo], to move violently, to put in violent or quick motion, to stir up, rouse up, excite, incite, shake. I. Prop. (thus most freq. in the poets and histt.): artus
, Lucr. 3, 292; 3, 301: equum calcaribus
, Liv. 2, 6, 8; cf.: equum in aliquem
, Nep. Pelop. 5, 4: concitant equos permittuntque in hostem
, Liv. 3, 61, 8: equos adversos
, id. 8, 7, 9; cf. also under P. a.: naves quantā maximā celeritate poterat
, id. 36, 44, 4; cf.: classem concitatam remis
, id. 30, 25, 8; 37, 11, 10: navem remis
, Curt. 4, 3, 2: in alteram (navem) quinqueremis eadem concitata
, id. 4, 4, 7: agmen
, Ov. M. 14, 239: omne nemus
, id. F. 1, 436: feras
, id. ib. 2, 286: tela
, Liv. 34, 39, 3: eversas Eurus aquas
, Ov. H. 7, 42; cf.: mare aeriore vento
, Curt. 4, 3, 17: graves pluvias
, Ov. F. 2, 72: se in hostem
, Liv. 8, 39, 7; cf.: se in Teucros alis (Alecto)
, Verg. A. 7, 476: se in fugam
, to take to flight
, Liv. 22, 17, 6; cf.: se fugā in aliquem locum
, Val. Fl. 3, 383.—II. Trop. (class. and very freq. in prose and poetry). A. Aliquem, to rouse, urge, impel one to any act, feeling, etc., to move strongly, to influence, stir up, instigate, etc.; constr. with acc. pers. and ad, in, adversus, the inf. and absol. (a). With ad and a subst., gerund, or gerundive: concitari ad studium cognoscendae percipiendaeque virtutis
, Cic. de Or. 1, 47, 204; cf.: concitatus ad philosophiam studio
, id. Brut. 89, 306: judicem ad fortiter judicandum
, Quint. 6, 1, 20: victum ad depellendam ignominiam
, id. 1, 2, 24: nos ad quaerendum
, id. 10, 2, 5: omnem Galliam ad nostrum auxilium
, Caes. B. G. 7, 77: multitudinem ad arma
, id. ib. 7, 42 fin.; cf.: cessantes ad arma, Hor. C. 1, 35, 16: colonias ad audendum aliquid, Suet. Caes. 8: ad convicia
, id. Tib. 54: ad despiciendam vitam
, id. Oth. 10.—(b). With in: qui in iram concitat se
, Quint. 6, 2, 27; cf. Cic. Verr. 2, 3, 3, 6.— (g). With adversus: Etruriam omnem adversus nos
, Liv. 5, 4, 14: exercitum adversus regem
, id. 1, 59, 12.—(d). With inf.: quae vos dementia concitat captam dimittere Trojam?
Ov. M. 13, 226.—(ε) Absol., both with and without abl.: te ipsum animi quodam impetu concitatum
, Cic. Mur. 31, 65; so, uxorem dolore
, id. Scaur. 6, 9 (Fragm. ap. Prisc. p. 689 P.): aliquem injuriis
, Sall. C. 35, 3: multitudinem fallaci spe
, Liv. 6, 15, 6: familiam seditionibus
, Col. 1, 8, 18: aliquem aliquo adfectu
, Quint. 10, 7, 15: irā
, Liv. 23, 7, 7; 42, 59, 2; Quint. 6, 3, 46; Liv. 7, 8, 3: aspectu pignorum suorum concitari
, Tac. Agr. 38; Cic. Verr. 2, 3, 3, 6: quo enim spectat illud ... nisi ut opifices concitentur?
should be excited to sedition
, id. Ac. 2, 47, 144; cf. id. Fl. 8, 18 sq.; Asin. ap. Cic. Fam. 10, 33, 4; cf. servitia
, Sall. C. 46, 3: multitudinem
, Nep. Arist. 1, 3: suos
, Caes. B. G. 5, 26: judices (opp. flectere)
, Quint. 6, 1, 9; cf. (opp. placare)
, id. 11, 3, 170; (opp. mitigare)
, id. 3, 4, 3; 4, 2, 9; 6, 2, 12: concitare animos ac remittere
, id. 9, 4, 11: tuas aures de nobis
, Prop. 3 (4), 15, 45.—B. Aliquid, to rouse, excite, cause, occasion, produce any action, passion, evil, etc.: bellum
, Cic. Fam. 15, 4, 6; Hirt. B. G. 8, 22; Nep. Ham. 4, 3; Liv. 5, 5, 11; Flor. 4, 5, 1 al.; cf.: bellum Romanis
, Liv. 35, 12, 18: quantas turbas mihi
, Sall. H. 3, 61, 11 Dietsch; cf.: quantam pugnam mihi
, Quint. 10, 1, 105: lacrimas totius populi Romani
, id. 11, 3,: misericordiam populi
, Cic. de Or. 1, 53, 227: odium (just before, commovere odium)
, id. Inv. 1, 54, 105; cf. id. ib. 1, 53, 100: invidiam in te ex illis rebus
, id. Verr. 2, 5, 8, 21: invidiam, odium, iram
, Quint. 6, 1, 14: iram (opp. lenire)
, id. 3, 8, 12: risum
, Cic. de Or. 2, 58, 235: seditionem ac discordiam
, id. Mur. 39, 83: tumultum
, Caes. B. C. 3, 18; Liv. 38, 33, 7: aspera iambis maxime concitantur
, Quint. 9, 4, 136: error vanis concitatus imaginibus
, Val. Max. 9, 9 init.: morbos
, Cels. 2, 13: pituitam
, id. 6, 6, 15: somnum
, Plin. 20, 17, 73, 189.—Hence, concĭtātus, a, um, P. a. A. (Acc. to I.) Violently moved, i. e. rapid, swift, quick: equo concitato ad hostem vehitur
, at full speed
, Nep. Dat. 4 fin. (more freq. citato equo; v. 2. cito, P. a.): quam concitatissimos equos immittere jubet
, Liv. 35, 5, 8: conversio caeli concitatior
, Cic. Rep. 6, 18, 18; so, cursu
, Liv. 35, 29, 6: concitatissimus corporis motus
, Quint. 2, 11, 4.—B. (Acc. to II.) Roused up, excited, vehement, ardent (freq. in Quint.): testimonia non concitatae contionis sed jurati senatūs
, Cic. Fl. 7, 17: (in comoediis pater) interim concitatus, interim lenis est
, Quint. 11, 3, 74: adfectus (opp. mites atque compositi)
, id. 6, 2, 9; cf. opp. flebiles
, id. 11, 3, 162: animus an remissus
, id. 3, 9, 7: causae
, id. 11, 1, 3: oratio
, id. 3, 8, 58 and 60: sententiae
, id. 12, 9, 3; 10, 1, 44: erectā et concitatā voce (opp. summissā atque contractā)
, id. 11, 3, 175: Lucanus ardens et concitatus
, id. 10, 1, 91.—Comp.: concitatior accidens clamor
, Liv. 10, 5, 2; Quint. 2, 15, 28; 8, 3, 14.—Hence, concĭtātē, adv. (not in Cic.). 1. (Acc. to 1.) Quickly, rapidly: agitur pecus
, Col. 6, 6, 4.—2. (Acc. to 2.) Impetuously, ardently (most freq. in Quint.): dicere
, Quint. 8, 3, 40; 10, 2, 23; 11, 3, 23; 12, 10, 71: itur
, id. 11, 3, 133.—Comp.: dicere
, Quint. 1, 8, 1; 3, 8, 68; 9, 4, 130: movere adfectus
, id. 12, 10, 26.— Sup.: raperet ventus, Aug. Civ. Dei, 5, 26.