signum, i, n. [perh. Sanscr. sag-, to cling to, adhere; cf. sigilla]. I. In gen., a mark, token, sign, indication (very frequent in all styles and periods; cf. insigne): meo patri torulus inerit aureus Sub petaso: id signum Amphitruoni non erit
, Plaut. Am. prol. 145 sq.: ut eam (nutricem) adducam et signa ostendam haec, i. e. crepundia
, Ter. Eun. 4, 7, 38; 5, 3, 5: ut fures earum rerum, quas ceperunt, signa commutant, etc.
, Cic. Fin. 5, 25, 74; so (with notae) id. de Or. 2, 41, 174; id. Lael. 17, 62; cf.: omne probabile aut signum est aut credibile ... Signum est, quod sub sensum aliquem cadit et quiddam significat, quod ex ipso profectum videtur, etc.
, id. Inv. 1, 30, 47 sq.: aut pecori signum aut numeros inpressit acervis
, Verg. G. 1, 263; cf.: servitii signum cervice gerens
, Ov. M. 3, 16: jaculo mihi vulnera fecit.—Signa vides: apparet adhuc vetus ecce cicatrix
, Ov. M. 12, 444: metam Constituit signum nautis pater, unde reverti Scirent, etc.
, Verg. A. 5, 130: scutum signi gratia positum
, Quint. 6, 3, 38: signa pedum
, tracks
, prints
, Ov. M. 4, 543; and simply signa
, Verg. A. 8, 212 al.: oculis mihi signum dedit, Ne se appellarem
, Plaut. Mil. 2, 1, 45: dare
, Ter. Eun. 4, 7, 11: dicere deos gallis signum dedisse cantandi
, Cic. Div. 2, 26, 57 al.: signa esse ad salutem
, Ter. And. 3, 2, 2: animi pudentis signum
, id. Heaut. 1, 1, 68: color pudoris signum
, id. And. 5, 3, 7: signa doloris ostendere
, Cic. de Or. 2, 45, 190: mortis dare
, Lucr. 6, 1182: timoris mittere
, to exhibit
, display
, Caes. B. C. 1, 71 et saep.—With obj.-clause: magnum hoc quoque signum est, dominam esse extra noxiam
, Ter. Heaut. 2, 3, 57; Nep. Att. 17, 2.—In predic. gen. with neutr. pron.: hoc est signi; ubi primum poterit, se illinc subducet
, Ter. Eun. 4, 1, 14: id erit signi me invitum facere, quod, etc.
, Cic. Rosc. Am. 30, 83; Auct. Her. 4, 5, 8; Cato, R. R. 38, 4; 88, 2: nil tamen est signi
, Lucr. 5, 918; cf.: quid signi?
Cic. Cael. 16, 38, 2.— Hence, a surname, epithet (rare): huic signum exercitus apposuit
, Vop. Am. 6; cf. Capitol. Gord. 4.—II. In partic. A. In milit. lang. 1. The distinctive sign of a division of an army. a. A military standard, ensign, banner (including the aquila): signifero interfecto, signo amisso
, Caes. B. G. 2, 25: ut neque signiferi viam, nec signa milites cernerent
, Liv. 33, 7: Hasdrubal ut procul signa legionum fulgentia vidit
, id. 28, 14; 22, 21; Col. 9, 9, 4: inter signa militaria
, Hor. Epod. 9, 15: cum unius signi militibus pergit ire
, Liv. 33, 1: signa militaria ex proelio relata
, Caes. B. C. 3, 99; so, militaria
, id. B. G. 7, 2; Plin. 33, 33, 19, 58.— Hence the expressions: signa sequi
, to follow the standards
, to march in military order
, Sall. J. 80, 2; Liv. 24, 48, 11: signa subsequi
, to keep in order of battle
, Caes. B. G. 4, 26: signa observare
, Sall. J. 51, 1: signa servare
, Liv. 8, 34, 10; Veg. Mil. 1, 9: ab signis discedere
, to desert the standards
, leave the ranks
, Caes. B. G. 5, 16; 5, 33 fin.; id. B. C. 1, 44; Liv. 25, 20 al.; cf.: ab ordinibus signisque discedere
, Front. Strat. 1, 5, 3: signa relinquere
, to desert
, Sall. C. 9, 4; Liv. 5, 6 al.: signa deserere
, Liv. 8, 34, 9: signa ferre, i. e. to break up the camp, Caes. B. G. 1, 39 fin.; 1, 40; Liv. 2, 49, 3; 10, 5 al.; for which: movere signa
, id. 1, 14, 9; 27, 2, 12; Verg. G. 3, 236; and: tollere
, Vell. 2, 61, 2; Auct. B. Alex. 57, 1; but: ferte signa in hostem
, attack
, Liv. 9, 23, 13: signa constituere
, to halt
, Caes. B. G. 7, 47; cf.: infestis contra hostes signis constiterunt
, id. ib. 7, 51: signa proferre
, to advance
, Liv. 4, 32, 10: signa convertere, to wheel, turn, or face about, Caes. B. G. 1, 25 fin.; 2, 26: Liv. 8, 11; 2, 14; 4, 29; for which, vertere signa, id. 9, 35: signa inferre (in aliquem)
, to advance to the attack
, make an assault
, Caes. B. G. 1, 25 fin.; 2, 26; 7, 67; id. B. C. 2, 42; Cic. Phil. 5, 8, 23; Sall. J. 56, 5; Liv. 2, 53; 9, 27; 44, 12 al; cf.: signa conferre cum aliquo
, to engage with
, engage in close fight
, Cic. Att. 7, 5, 5; id. Pis. 21, 49; and cf.: collatis signis pugnare, superare aliquem, etc.
, Plaut. Cas. 2, 5, 44; Liv. 1, 33; 2, 50; Cic. Imp. Pomp. 23, 66; but conferre signa also means simply to bring the standards together (to one place), Caes. B. G. 7, 2; 2, 25; Liv. 37, 21: signa in laevum cornu confert
, concentrates his troops
, id. 7, 15, 4: signa transferre
, to desert
, Caes. B. C. 1, 24: signa convellere, to take up the standards, which had been fixed in the ground, Liv. 3, 7, 3; 3, 54, 10; 5, 37, 4; so, vellere signa
, id. 3, 50, 11; Verg. G. 4, 108: revellere signa
, Luc. 7, 77; cf.: signa figere
, to encamp
, Amm. 27, 10, 9: defigere signa
, Sil. 8, 625: sub signis ducere legiones, ire, esse, etc.
, together
, in order
, in rank and file
, Plaut. Ps. 2, 4, 71 (with ordine); Cic. Att. 16, 8, 2; Liv. 3, 51; Tac. H. 2, 14: signa hostium turbare
, to throw into disorder
, Liv. 9, 73: ante signa
, before the army
, id. 5, 18; 6, 7; 7, 16: post signa
, id. 2, 49.—(b). Transf., in gen.: infestis prope signis inferuntur Galli in Fonteium
, Cic. Font. 20, 44 (16, 34).—b. Esp., the standard or ensign of single cohorts and maniples (opp. aquila, the standard of the entire legion): cum fasces, cum tubas, cum signa militaria, cum aquilam illam argenteam ... scirem esse praemissam
, Cic. Cat. 2, 6, 13; Galb. ap. Cic. Fam. 10, 30, 5; Suet. Calig. 14 fin. Oud.; Tac. A. 1, 18; id. H. 2, 29 fin.; Plin. 13, 3, 4, 23; Luc. 1, 6; 1, 224 al. (cf. aquila, 2.): manipulos exercitus minimas manus quae unum sequuntur signum
, Varr. L. L. 5, 88 Müll.—(b). Meton., a cohort, a maniple: octo cohortes in fronte constituit, reliquarum signa in subsidio artius collocat
, Sall. C. 59, 2; Liv. 8, 9; 25, 23 fin.; 33, 1; 27, 14; 28, 14; Auct. B. Hisp. 18, 3.—2. A sign, signal; a watchword, password, given by a wind-instrument, by the tessera, or otherwise: signum tubā dare
, Caes. B. G. 2, 20; 7, 81: proelii committendi dare
, id. ib. 2, 21: recipiendi dare
, id. ib. 7, 52: receptui dare
, Liv. 4, 31; 26, 45; 3, 22; cf. Cic. Rep. 1, 2, 3: signum dare ut, etc.
, Liv. 2, 20; 4, 39: proelii exposcere
, Caes. B. G. 7, 19: concinere
, id. B. C. 3, 92 fin.; Liv. 30, 5; cf. Tac. A. 1, 68: canere
, Sall. C. 59, 1; id. J. 99, 1; Liv. 1, 1; 4, 31; 27, 47; Cic. Rep. 1, 3, 3 al. (v. cano).—For the chariot race: signum mittendis quadrigis dare
, Liv. 8, 40, 3: signum mittere, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107: signo Felicitatis dato, the word, watchword, Felicitas, Auct. B. Afr. 83: signum petere
, Suet. Calig. 56; id. Claud. 42; id. Ner. 9; cf.: it bello tessera signum
, Verg. A. 7, 637.—Transf.: tu illam (virtutem) jubes signum petere
, i. e. to be in subjection
, Sen. Ben. 4, 2, 2.—B. A sign or token of any thing to come; a prognostic, symptom (cf.: portentum, indicium): ipse et equus ejus repente concidit: nec eam rem habuit religioni, objecto signo, ut peritis videbatur, ne committeret proelium
, Cic. Div. 1, 35, 77: medici signa quaedam habent ex venis et ex spiritu aegroti
, id. ib. 2, 70, 145; cf. Verg. G. 3, 440; 3, 503; 4, 253; Cels. 2, 3: prospera signa dare
, Ov. H. 18 (19), 152.—C. An image, as a work of art; a figure, statue, picture, etc. (syn.: effigies, imago, simulacrum); inerant (classi) signa expressa, Titani quomodo, etc.
, Naev. 2, 13: statuas deorum, exempla earum facierum, s gna domi pro supellectile statuere, Cato ap. Prisc. p. 782 P.: signum pictum in pariete
, Plaut. Merc. 2, 2, 44: signum in fano
, id. Rud. 2, 7, 2: aëna signa
, Lucr. 1, 318: ante signum Jovis Statoris concidit
, Cic. Div. 1, 35, 77: signum aeneum, marmoreum, eburneum
, id. Verr. 2, 4, 1, 1; cf. id. Off. 1, 41, 147; Hor. Ep. 2, 1, 248: cratera impressum signis
, Verg. A. 5, 536; 5, 267; 9, 263: (vestis) auro signisque ingentibus apta
, Lucr. 5, 1428: ex ornatis aedibus per aulaea et signa
, Sall. H. 2, 23, 2 Dietsch: pallam signis auroque rigentem
, Verg. A. 1, 648: e Pario formatum marmore signum
, Ov. M. 3, 419; cf. id. ib. 5, 183; 12, 398: statuas, signa, picturas commendet
, Plin. Ep. 1, 20, 5.—D. An image or device on a seal-ring; a seal, signet: ostendi tabellas Lentulo, et quaesivi, cognosceretne signum. Annuit. Est vero, inquam, notum signum, imago avi tui, etc., Cic. Cat. 3, 5, 10: (patera) in cistulā obsignata signo est
, Plaut. Am. 1, 1, 265; cf. Cic. Verr. 2, 1, 45, 117: tabulae maximae signis hominum nobilium consignantur
, id. Quint. 6, 25: imprimat his signa tabellis
, Hor. S. 2, 6, 38: litterae integris signis praetoribus traduntur
, Cic. Cat. 3, 3, 6; Sall. C. 47, 3: signo laeso non insanire lagenae
, Hor. Ep. 2, 2, 134: volumen sub signo habere
, to have under seal
, Cic. Att. 9, 10, 4; cf.: sub signo claustrisque rei publicae positum vectigal
, id. Agr. 1, 7, 21: nec pacta conventaque inpressis signis custodirentur
, Sen. Ben. 3, 15, 1: cum sol duodena peregit signa
, Ov. M. 13, 618.—E. A sign in the heavens, a constellation (cf. sidus): caeli subter labentia signa
, Lucr. 1, 2: loca caelio Omnia, dispositis signis ornata
, id. 5, 695: signorum ortus et obitus
, Cic. Inv. 1, 34, 59: signis omnibus ad idem principium stellisque revocatis
, id. Rep. 6, 22, 24: in signo leonis
, id. Div. 1, 53, 121: signorum obitus speculari et ortus
, Verg. G. 1, 257; id. A. 7, 138: signum pluviale Capellae
, Ov. F. 5, 113: ponemusque suos ad vaga signa dies
, id. ib. 1, 310: nox caelo diffundere signa parabat
, Hor. S. 1, 5, 10; cf. id. C. 2, 8, 11.—F. Miraculous works (eccl. Lat.), Vulg. Dan. 3, 99; id. Matt. 24, 24; id. Joan. 2, 11 et saep.