vărĭo, āvi, ātum, 1, v.a. and n. [varius]. I. Act., to diversify, variegate, change (class.). A. Lit.: (principia) omne genus gignunt variantque colores
, Lucr. 2, 759: maculis ortum (sol)
, Verg. G. 1, 441: caeruleis corpora guttis
, Ov. M. 4, 578: tempora cani
, id. ib. 12, 465: capillos (gemma)
, id. Am. 1, 2, 41: ubi caeruleum variabunt sidera caelum
, id. F. 3, 449: variare virgis et loris
, to beat of all colors
, black and blue
, Plaut. Poen. prol. 26: putrida pectora palmis
, Cat. 64, 352: vestes picto auro
, Val. Fl. 3, 11: variante se uvā
, becoming colored
, turning
, Plin. 17, 22, 35, 189; for which mid.: simulatque uva variari coeperit
, Col. Arb. 12, 1.—In part. perf.: vestis priscis hominum variata figuris
, variegated
, embroidered
, Cat. 64, 50: pluribus ille (anguis) notis variatam pingitur alvum
, Luc. 9, 713: arcus vix ullā variatus luce colorem
, id. 4, 79: eluere calculos nigros paulum candore variatos
, Plin. 34, 16, 47, 157.—Poet.: formas variatus in omnes, changed, metamorphosed, Ov. M. 12, 559.—B. Trop., to cause to change, make different or various; to alter, change, vary, interchange, cause to alternate, etc.: vocem variare et mutare
, Cic. Or. 18, 59; so, aliquid (with mutare)
, Gell. 14, 1, 9: orationem variare et distinguere
, Cic. de Or. 2, 9, 36: ergo ille variabit (vocem) et mutabit
, id. Or. 18, 59: voluptatem (with distinguere)
, id. Fin. 1, 11, 38: qui variare cupit rem prodigialiter unam
, Hor. A. P. 29: in oratione multa summittere, variare, disponere
, Quint. 2, 12, 10; cf. id. 2, 13, 8; 11, 3, 152: cum timor atque ira in vicem sententias variassent
, Liv. 2, 57, 2: vices
, Verg. A. 9, 164: bellum variante fortunā eventum ferre
, with varying success
, Liv. 23, 5, 8: et variebant secundae adversaeque res non fortunam magis quam animos hominum
, id. 25, 1, 6: fremitus variantis multitudinis fuit partim adsensu partim indignatione
, id. 35, 31, 13: ex vernā intemperie variante calores frigoraque
, id. 22, 2, 10: laborem otio, otium labore
, Plin. Ep. 8, 8, 4: variatis hominum sententiis
, i. e. various
, at variance
, Cic. Mil. 3, 8: quae de Marcelli morte variant auctores
, report differently
, vary
, Liv. 27, 27, 12; cf.: certe variata memoria actae rei
, id. 21, 28, 5.—Impers. pass.: sitne ea (beata vita) in potestate sapientis, an, etc.... in eo nonnumquam variari inter eos et dubitari videtur
, Cic. Fin. 5, 5, 12: senatus consuli coeptus; ibi cum sententiis variaretur
, were of different opinions
, Liv. 22, 60, 3; cf.: variatum deinde proeliis
, fought with varying success
, Vell. 2, 51, 3: nisi de familiae condicione variatum esset
, i. e. differently reported
, Suet. Vit. 1.—II. Neutr., to be diversified, variegated; to change, alter, waver, vary, etc. A. Lit.: prima mihi variat liventibus uva racemis
, becomes variegated
, colored
, Prop. 4 (5), 2, 13: bacae
, Col. 12, 52, 9: variant ostrea coloribus
, are different
, Plin. 32, 6, 21, 60: universitas (arietum) tergoris maculis
, Col. 7, 3, 2: inter se multum variare figurae Non possunt
, Lucr. 2, 484; cf. id. 4, 648: variantes edere formas
, id. 5, 722; cf.: volucres variantibu' formis
, id. 5, 825: non ita Carpathiae variant Aquilonibus undae
, fluctuate
, Prop. 2, 5, 11.—B. Trop., to be various or different; to change, vary; absol.: variante fortunā
, Liv. 23, 5, 8: inpatiens variantis caeli
, Plin. 14, 2, 4, 28: sic abeunt redeuntque mei variantque timores
, Ov. Tr. 2, 153: dissidet et variat sententia
, id. M. 15, 648: ita fama variat, ut, etc.
, Liv. 27, 27, 14. —With abl.: haec de tanto viro, quamquam et opinionibus et monumentis litterarum variarent, proponenda erant
, Liv. 38, 57, 8: si (lex) nec causis nec personis variet
, id. 3, 45, 2.—Impers.: ibi si variaret
, if there were a difference of opinion
, Liv. 1, 43, 11; cf.: nec variatum comitiis est
, id. 7, 22, 10.—With adverb. acc.: si nunc quoque fortuna aliquid variaverit
, Liv. 23, 13, 4.—Of differences in the text of an author (late Lat.): ipsi codices Graeci variant
, Aug. in Psa. 118, 7: nulla in eo variat codicum auctoritas
, id. C. Faust. 11, 4.—Hence, P. a.: vărĭans, antis, varied, manifold: (terra) fudit aërias volucres variantibus formis
, Lucr. 5, 822: variantis edere formas
, id. 5, 720: astra
, Manil. 2, 466.