Previous: cognataNext: cognatus


cognātĭo, ōnis, f. [cognatus].

I. Lit., blood relationship, kindred, connection by birth.

A. Of men.

1. Absol.: societas ... quae nata a primo satu... serpit sensim foras, cognationibus primum, tum adfinitatibus, deinde amicitiis, post vicinitatibus, tum civibus, Cic. Fin. 5, 23, 65: frater noster cognatione patruelis, id. ib. 5, 1, 1: ut quisque te maxime cognatione, adfinitate, necessitudine aliquā attingebat, id. Verr. 2, 2, 10, 27: cognationem commemorare, id. ib. 2, 2, 26, 64: cognationis jura inpetrare, Plin. Pan. 37, 3: propinqua, a near or close relationship: cujus gloriae faveo propter propinquam cognationem, Cic. Lig. 3, 8: Barcina, propinquā cognatione Hannibali junctus, Liv. 23, 41, 2; cf. id. 6, 39, 4 (infra 2); Nep. praef. 7; Suet. Ner. 3; Curt. 5, 3, 12; 6, 11, 20; for which: artissimā cognatione alicui junctum esse, Just. 5, 6, 4: longa or longinqua, a distant relationship: longā quidem cognatione stirpi regiae adnexus, Curt. 4, 1, 19: Alexandrum etiam longinquā cognatione contingere, id. 10, 10, 19. —

2. With cum: dicere, sibi cum eo amicitiam cognationemque esse, Cic. Verr. 2, 2, 26, 64: nulla tibi cum isto cognatio, nulla necessitudo, id. ib. 2, 5, 68, 176; cf. id. ib. 2, 4, 33, 72: agere mecum per cognationem quae mihi secum esset, id. Att. 12, 49, 1.—

3. With gen. pers.: deorum cognationem agnoscerem non invitus ( = cum dis), Cic. N. D. 1, 32, 91; cf.: deorum cognatione teneri, id. Div. 1, 30, 64: dictatorem propinquā cognatione Licini se apud patres excusare solitum, Liv. 6, 39, 4: Alexandro cognatio Bubaris non Darei tantum temporibus pacem praestitit, Just. 7, 4, 1; 12, 3, 1.—

B. Of animals: equorum, Plin. 8, 42, 64, 157: caprarum, id. 8, 50, 76, 203.—

C. Of plants: arborum, Plin. 16, 12, 23, 61: caeparum, id. 19, 6, 33, 108: papyri cum calamis, id. 16, 36, 64, 157.—

II. Transf., concr., kindred, relations, persons, allied by descent: homo summae potentiae et magnae cognationis, Caes. B. G. 7, 32: hoc commune dedecus familiae, cognationis, nominis, Cic. Clu. 6, 16: cum tibi tota cognatio sarraco advehatur, id. ap. Quint. 8, 3, 21.—

III. Trop.

A. In gen., relationship, association, intimate or natural connection, agreement, kindred, resemblance, affinity (freq. and class.): quibus (poëtis) est maxima cognatio cum oratoribus, Cic. de Or. 3, 7, 27; id. Ac. 2, 36, 115: cognatio studiorum et artium, id. Verr. 2, 4, 37, 81; cf.: omnes artes ... quasi cognatione quādam inter se continentur, id. Arch. 1, 2: numerus... nec habebat aliquam necessitudinem aut cognationem cum oratione, id. Or. 56, 187: numquam sibi cognationem cum praediis esse existimavit suis, id. Sull. 20, 59: an potest cognatio propior ulla esse quam patriae? id. Phil. 5, 2, 6: cum rerum naturā, id. Div. 2, 14, 33: rerum duarum, subjects, Quint. 9, 2, 105: dierum ac noctium, Plin. 6, 33, 39, 211: quid in litteris proprium, quid commune, quae cum quibus cognatio, Quint. 1, 4, 12; 1, 10, 36: huic (napthae) magna cognatio ignium, Plin. 2, 105, 109, 235.—

B. Transf., concr., of works of art: Pamphili cognatio et proelium ad Phliuntem ac victoria Atheniensium, the allied commanders painted by Pamphilus, Plin. 35, 10, 36, 76; 35, 11, 40, 136.